Ana içeriğe geç

ZimaOS ve HAOS Mini Sunucu Mimarisi ve Kurulum Rehberi

Bu rehber; tek bir mini PC (Intel N100, ZimaBoard veya x86 mini bilgisayar) üzerinde ZimaOS bare-metal işletim sistemi, HAOS (Home Assistant) Sanal Makinesi (VM) ve NAS / Medya Konteynerlerini (Immich, Jellyfin, Nextcloud) en yüksek verim ve 3-2-1 yedekleme stratejisiyle çalıştırmak için tasarlanmış referans mimarisidir.

💾 1. Donanım ve Disk Depolama Katmanı

Sistem; performans, aşınma koruması ve veri güvenliği ilkelerine göre 3 katmanlı depolama havuzuna ayrılır:

  • 1. Disk (Sistem & VM Havuzu) - Dahili 500 GB NVMe M.2 SSD:
  • ZimaOS ana işletim sistemi.
  • HAOS Sanal Makinesi (KVM qcow2).
  • Docker konteynerlerinin sistem dosyaları, veritabanları (PostgreSQL, SQLite) ve hızlı önbellekleri (Cache).
  • 2. Disk (Aktif NAS & Medya Havuzu) - Dahili 1 TB SATA SSD:
  • Immich: Orijinal fotoğraf ve video kütüphanesi.
  • Nextcloud: Kişisel evraklar, belgeler ve dosya paylaşımları.
  • Jellyfin: Film ve dizi medya koleksiyonu.
  • 3. Disk (Soğuk Arşiv & Felaket Kurtarma) - Harici USB HDD:
  • Sadece kritik verilerin (fotoğraflar, belgeler, HAOS sistem yedekleri) Duplicati ile şifreli ve versiyonlanarak saklandığı bağımsız alan.

🧰 2. Üç Katmanlı Yazılım Mimarisi

+-------------------------------------------------------------+
|                       ZIMAOS (Bare-Metal)                   |
|   Donanım Sürücüleri, Depolama Havuzları, Web Arayüzü        |
+------------------------------+------------------------------+
|     KVM Sanallaştırma        |       Docker Motoru          |
|  +------------------------+  |  +------------------------+  |
|  |     HAOS (VM)          |  |  | Immich (AI Fotoğraf)   |  |
|  |  Home Assistant Core   |  |  | Jellyfin (QuickSync)   |  |
|  |  Zigbee2MQTT (Dongle)  |  |  | Nextcloud / Element    |  |
|  |  ESPHome & Sensörler   |  |  | Duplicati (Yedekleme)  |  |
|  +------------------------+  |  +------------------------+  |
+------------------------------+------------------------------+

Katman 1: Bare-Metal (ZimaOS)

Mini PC'nin CPU, RAM ve disk kaynaklarını yöneten hafif, web tabanlı sunucu işletim sistemi.

Katman 2: Sanallaştırma (HAOS KVM VM)

  • Ev otomasyonu, işletim sisteminden bağımsız izole bir KVM sanal makinesinde çalışır.
  • Kaynak Tahsisi: 2 Çekirdek (vCPU) ve 4 GB RAM.
  • USB Passthrough: Kasaya takılı Zigbee/Z-Wave USB adaptörü doğrudan HAOS sanal makinesine atanır.

Katman 3: Docker Konteynerleri (ZimaOS Host)

  • Donanım hızlandırması (Intel QuickSync transcode) gerektiren Jellyfin ve yapay zeka yüz tanıma modelleri kullanan Immich doğrudan ana makine Docker motorunda çalıştırılır.

🛡️ 3. Yedekleme Stratejisi (Duplicati)

Senkronizasyon (aynı dosyanın silinmesi riski) yerine Versiyonlu ve Şifreli Yedekleme uygulanır:

  • Görev 1 (Aktif Veri Arşivi): Duplicati, 1 TB Dahili SSD'deki Fotoğraflar ve Belgeler dizinini tarar; her 6 saatte bir değişen blokları Harici USB HDD'ye aktarır.
  • Görev 2 (HAOS Sistem Yedeği): Home Assistant her gece .tar yedeği alır; Duplicati bu dosyayı yakalayarak harici diske kopyalar.
  • Güç Yönetimi (HDD Spin-down): Harici manyetik disklerin gereksiz çalışıp yıpranmaması için ZimaOS üzerinden disk uyku modu (Spin-down) 15 dakikaya ayarlanır.

⚠️ 4. Kurulumda Hayati BIOS ve Sistem Ayarları

  1. BIOS "Restore AC Power Loss": Elektrik kesintisi sonrası elektrik geri geldiğinde mini PC'nin fiziksel tuşa gerek kalmadan otomatik açılması için BIOS'tan Power On veya Last State seçilmelidir.
  2. USB Passthrough: ZimaOS VM ayarlarından Zigbee dongle'ın Vendor/Product ID'si HAOS sanal makinesine köprülenmelidir.
  3. Güvenli Uzaktan Erişim: Sunucuyu doğrudan internete açmak yerine Tailscale eklentisi veya Cloudflare Tunnel kullanılmalıdır.

📋 5. Adım Adım Kurulum Kontrol Listesi

  • [ ] BalenaEtcher ile ZimaOS ISO/IMG dosyasını USB belleğe yazdırın.
  • [ ] Mini PC'yi USB'den başlatarak 500 GB M.2 NVMe SSD'ye ZimaOS kurun.
  • [ ] Dahili 1 TB SSD'yi "Storage" sekmesinden Ext4 olarak biçimlendirin.
  • [ ] ZimaOS sanal makine yöneticisinden HAOS qcow2 imajını yükleyin, 4 GB RAM verip USB Zigbee dongle'ını atayın.
  • [ ] App Store üzerinden Jellyfin, Immich ve Duplicati konteynerlerini kurun; veri yollarını 1 TB diske yönlendirin.
  • [ ] Harici USB diski bağlayıp Duplicati üzerinden şifreli otomatik yedekleme görevlerini başlatın.